Το έργο

Η Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη (ΕΤΑ) είναι ουσιαστική για τη λειτουργία και τη βιωσιμότητα της Ευρωπαϊκής οικονομίας και γι’ αυτό βρίσκεται στο επίκεντρο της αναπτυξιακής ατζέντας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Οι Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αποτελούν την οικονομική βάση της ΕΕ. Ωστόσο καθίσταται δύσκολο για τις ΜΜΕ να αναπτύξουν δική τους έρευνα ή να αποκτήσουν την απαραίτητη επιστημονική γνώση για να καινοτομήσουν. Για την ενίσχυση της επιστημονικής και τεχνολογικής βάσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και την ενθάρρυνση της διεθνούς ανταγωνιστικότητάς της είναι αναγκαία η ανταλλαγή επιτυχημένων πολιτικών ΕΤΑ όχι μόνο μεταξύ κρατών-μελών αλλά και μελών από τις νέες χώρες της διευρυμένης Ευρώπης και άλλων χωρών που πέτυχαν στο να δημιουργήσουν ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.

Στόχοι

Ο γενικός στόχος του έργου EUROPEER SME είναι η δημιουργία αποτελεσματικότερων  πολιτικών ΕΤΑ που να στοχεύουν στις ΜΜΕ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αλλά και των χωρών που πρόκειται να ενταχθούν στην ΕΕ, και κατά συνέπεια να προαχθεί έτσι η καινοτομία στην Ευρώπη με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο ρυθμό ανάπτυξης των προσανατολισμένων στο μέλλον κλάδων της οικονομίας στην Ευρώπη. Πιο αναλυτικά, το έργο EUROPEER SME θα:

1.   ενθαρρύνει την αμοιβαία μάθηση, θα επεξεργαστεί καλές πρακτικές και θα βελτιώσει την επιρροή εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων ΕΤΑ που στοχεύουν στη στήριξη των ΜΜΕ. Η συγκέντρωση όλων όσων εμπλέκονται στην προαγωγή προγραμμάτων ΕΤΑ που στοχεύουν στις ΜΜΕ μπορεί να βοηθήσει ώστε αυτή η συνεργασία να εξασφαλίσει κοινές απαντήσεις στα κοινά προβλήματα. Το έργο EUROPEER SME θα περιλαμβάνει 14 εταίρους από παλαιότερα και νέα κράτη-μέλη της ΕΕ, όπως επίσης και υποψήφιες για την ΕΕ χώρες. Η κοινοπραξία συμβάλλει στην επεξεργασία καλών πρακτικών για διαφορετικά προγράμματα. Επίσης, η συνεχής και δυναμική διαδικασία αμοιβαίας εκμάθησης θα συνεισφέρει στο να αναβαθμιστεί η ανταλλαγή διαφορετικών προγραμμάτων.

»    η επίτευξη των στόχων θα συμπληρωθεί με τον επανασχεδιασμό και βελτίωση 10 ή και περισσότερων υφιστάμενων προγραμμάτων.

2.   βελτιστοποιήσει την ανταλλαγή καλών πρακτικών αναγνωρίζοντας τις συνθήκες μεταφερσιμότητας και αναπτύσσοντας σχέδια μεταφοράς (καλών πρακτικών). Εξαιτίας των συνθηκών στο πολιτικό και πολιτιστικό σκηνικό, νομικών αιτιών και περιορισμών λόγω του προϋπολογισμού, δεν υπάρχει η δυνατότητα σε όλους τους εταίρους να υιοθετήσουν προγράμματα άλλων χωρών. Η αναγνώριση κατάλληλων  συνθηκών ή σημαντικών περιορισμών για τη μεταφορά συγκεκριμένων προγραμμάτων σε διαφορετικές χώρες, θα βοηθήσει στο να διατυπωθούν οι προτάσεις για πολιτικές από τους υπεύθυνους για τη λήψη των αποφάσεων στο χώρο των πολιτικών ΕΤΑ.     

»    η επίτευξη των στόχων θα συμπληρωθεί με τα επεξεργασμένα σχέδια μεταφοράς (καλών πρακτικών) όπου θα χρησιμοποιούνται σαν εργαλείο από τους υπευθύνους των πολιτικών.

3.   μειώσει τις επικαλύψεις και να ενδυναμώσει την συνέργεια και το συντονισμό πολιτικών ΕΤΑ που στοχεύουν στις ΜΜΕ. Η επεξεργασία των καλών πρακτικών δεν ευνοεί μόνο τους υπεύθυνους των προγραμμάτων. Σε συνδυασμό με τα σχέδια μεταφοράς (καλών πρακτικών) συμβάλλει στην υιοθέτηση αυτών των προγραμμάτων από άλλους εταίρους της κοινοπραξίας. Εν τέλει, το EUROPEER SME στοχεύει στη στήριξη της συνέργειας στην έρευνα και στις καινοτόμες δραστηριότητες, καθώς και στην ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών στις πολιτικές σε ευρωπαική κλίμακα. Επίσης, θα συμβάλλει στη δημιουργία κρίσιμης μάζας για την εξασφάλιση καλύτερης χρήσης των νέων πόρων. Για λόγους βιωσιμότητας το EUROPEER SME δημιουργεί ένα Σύστημα Διαχείρισης Γνώσης βασισμένο στο Διαδίκτυο καθώς και ένα μόνιμο δίκτυο μεταξύ των εταίρων του έργου, το οποίο θα είναι αυτοδύναμο μετά τη λήξη του έργου και θα είναι συνδεδεμένο με άλλα συναφή δίκτυα. Αυτό το δίκτυο θα βοηθήσει στην ενδυνάμωση της συνέργειας των πολιτικών ΕΤΑ που απευθύνονται στις ΜΜΕ στην Ευρώπη. Λόγω του γεγονότος ότι το δίκτυο θα παραμείνει ανοιχτό σε νέους εταίρους και ότι τα πορίσματα του EUROPEER SME θα είναι διαθέσιμα σε άλλα σχετικά φόρα, το δίκτυο θα εφοδιάσει μια πλατφόρμα που θα παρέχει πρόσβαση στους ειδικούς. Τα οφέλη από το EUROPEER SME θα είναι με τον τρόπο αυτό εφαρμόσιμα σε άλλα συναφή εταιρικά σχήματα, και θα μειώσουν τις επικαλύψεις αντίστοιχων προγραμμάτων στήριξης ΕΤΑ.        

»    η επίτευξη των στόχων θα συμπληρωθεί με ένα σωστά διαμορφωμένο δίκτυο μεταξύ των εταίρων.

Ευρωπαϊκή Συσχέτιση

Το Μάρτιο του 2000, οι αρχηγοί των κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ συμφώνησαν στη Λισαβόνα να μετατρέψουν την ΕΕ «στην πιο ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία βασισμένη στη γνώση μέχρι το 2010». Η συνάντηση κορυφής στη Λισαβόνα τοποθέτησε τις πολιτικές ΕΤΑ στο επίκεντρο της αναπτυξιακής ατζέντας της ΕΕ, επειδή η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και η απασχόληση που μπορούν να παρέχουν εξαρτώνται σε ένα μεγάλο ποσοστό από τη έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη. Παρόλο που έχει γίνει πρόοδος όσον αφορά το νεωτερισμό της Ευρωπαϊκής οικονομίας, υπάρχει μια αυξανόμενη ανησυχία που δηλώνει ότι ο ανασχηματισμός δεν εξελίσσεται με γρήγορο ρυθμό, και ότι οι επιθυμητοί στόχοι δεν πρόκειται να πραγματοποιηθούν. Πιο συγκεκριμένα, κάποιες πιο ολοκληρωμένες προσεγγίσεις είναι απαραίτητες για τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Χώρο Έρευνας, και για τη συνεισφορά στην κοινωνική και οικονομική συνοχή. Μια κοινωνία βασισμένη στη γνώση δεν αποτελείται μόνο από την τεχνολογική και οικονομική γνώση, αλλά και από συλλογικό ενδιαφέρον όσον αφορά την εύρεση λύσεων στα κοινά προβλήματα, μέσα από μεθοδικές, κατανοητές και τυποποιημένες μεθόδους και πρακτικές.

Κατά συνέπεια, είναι αναγκαία η ενδυνάμωση της συνέργειας της πολιτικής στην έρευνα και η βελτίωση της συνοχής και αποτελεσματικότητας των εθνικών και περιφερειακών πολιτικών. Η ενθάρρυνση λοιπόν των πολιτικών στην έρευνα που στοχεύουν στις ΜΜΕ κατέχει μια πολύ σημαντική θέση στις ευρωπαϊκές πολιτικές ΕΤΑ, επειδή χωρίς στήριξη οι ΜΜΕ κινδυνεύουν να χάσουν την επαφή τους με μια παραγωγική διαδικασία βασισμένη στην καινοτομία και με προσανατολισμό στο μέλλον, και να καθυστερήσει έτσι η οικονομική τους ανάπτυξη.

Το EUROPEER SME θα βοηθήσει αφενός τη βελτίωση των πολιτικών ΕΤΑ που στοχεύουν στις ΜΜΕ. Χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της «αμοιβαίας αναθεώρησης» (peer review), η επεξεργασία των καλών πρακτικών θα οδηγήσει τελικά στον επανασχεδιασμό των υφιστάμενων προγραμμάτων προώθησης ΕΤΑ. Η βελτίωση της αποτελεσματικότητας και επιρροής κάποιων συγκεκριμένων προγραμμάτων είναι μόνο μία δραστηριότητα. Η ενδυνάμωση της επιστημονικής και τεχνολογικής βάσης της βιομηχανίας και η ενθάρρυνση της διεθνούς της ανταγωνιστικότητας, εξελίσσεται σε μια ευρωπαϊκή πρόκληση, και επομένως η πολιτική στο χώρο της έρευνας πρέπει να διαχειρίζεται πιο αποτελεσματικά.

Η συνέργεια μπορεί να παρακινηθεί με δύο τρόπους: «top-down» και «bottom-up». Η μέθοδος των «αμοιβαίων αναθεωρήσεων» (peer reviews) υποδηλώνει ότι οι εταίροι που παρευρίσκονται στις αντίστοιχες ομάδες (peer groups) είναι όλοι ίσοι. Αυτό αφενός έχει εξαιρετική σημασία για την αμοιβαία μάθηση, και αφετέρου υπακούει στην αρχή της αλληλεγγύης στα πλαίσια των αποφάσεων στην ΕΕ, και αφετέρου τοποθετείται στην ανοιχτή μέθοδο της συνέργειας που εφαρμόζεται σε αυτή τη δράση. Επειδή το EUROPEER SME αποτελείται από 14 εταίρους από παλαιότερα και νέα κράτη-μέλη της ΕΕ, όπως επίσης και από υποψήφιες στην ΕΕ χώρες, η διακρατική επιρροή θα είναι σημαντική. Οι εταίροι δεν ταξιδεύουν μόνο σε άλλες χώρες σε τοπικές συναντήσεις «αμοιβαίας αναθεώρησης» (peer review workshops – WP3), αλλά έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν διάφορα προγράμματα ΕΤΑ που εμφανίζονται σε άλλα σχήματα και υπό άλλες συνθήκες.

• να ενθαρρύνει την αμοιβαία μάθηση, να επεξεργαστεί καλές πρακτικές και να βελτιώσει την επιρροή εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων ΕΤΑ που στοχεύουν στη στήριξη των ΜΜΕ.

• να βελτιστοποιήσει την ανταλλαγή καλών πρακτικών αναγνωρίζοντας τις συνθήκες μεταφερσιμότητας και αναπτύσσοντας σχέδια μεταφοράς (καλών πρακτικών).

• να μειώσει τις επικαλύψεις και να ενδυναμώσει την συνέργεια και το συντονισμό πολιτικών ΕΤΑ που στοχεύουν στις ΜΜΕ.

Για την ενθάρρυνση της αμοιβαίας μάθησης και την αναγνώριση και αξιολόγηση καλών πρακτικών στον τομέα των πολιτικών για την έρευνα θα χρησιμοποιηθεί η μέθοδος της «αμοιβαίας αναθεώρησης» (peer review). Προκειμένου να βελτιωθεί η ανταλλαγή πληροφοριών και να αναλυθεί η δυνατότητα μεταφοράς των καλών πρακτικών, θα παρουσιαστεί μια συστηματική προσέγγιση. Μια συνεχής, δυναμική και αμοιβαία διαδικασία εκμάθησης αφενός θα παρέχει ιδέες σχετικά με το πώς μπορούν να βελτιωθούν υφιστάμενες πολιτικές ΕΤΑ και καινοτομίας και να γίνουν πιο αποτελεσματικές, αφετέρου θα οδηγήσει σε ένα βιώσιμο δίκτυο το οποίο θα είναι αυτοδύναμο μετά τη λήξη του έργου και θα παραμείνει ανοιχτό για νέα μέλη. Το δίκτυο αυτό θα συμβάλλει στην ενίσχυση του συντονισμού πολιτικών ΕΤΑ που στοχεύουν στις ΜΜΕ σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Επιπλέον, τα πορίσματα του έργου θα διαχυθούν όχι μόνο μεταξύ των εταίρων, αλλά θα δημοσιευθούν και σε σχετικά υφιστάμενα φόρα ώστε να βρουν εφαρμογή σε άλλα συναφή εταιρικά σχήματα.